۱. RPC چیست؟

RPC مخفف Remote Procedure Call است.

در شبکه‌هایی مانند Ethereum، کیف پول از طریق یک RPC Endpoint می‌تواند اطلاعات بلاکچین را دریافت کند یا تراکنش امضاشده را برای انتشار ارسال کند.

برای مثال، کیف پول ممکن است از RPC بپرسد:

1. موجودی آدرس چقدر است؟
2. آخرین شماره بلاک چیست؟
3. وضعیت تراکنش چگونه است؟
4. مقدار Gas موردنیاز چقدر است؟
5. نتیجه اجرای آزمایشی یک فراخوانی چیست؟

این اطلاعات در تجربه کاربری و تصمیم‌گیری هنگام انجام تراکنش نقش مهمی دارند.

۲. RPC Node چه تفاوتی با کیف پول دارد؟

کیف پول معمولاً مسئول مدیریت کلیدها و امضای تراکنش‌هاست.

RPC Node اطلاعات شبکه را ارائه می‌دهد و تراکنش‌های امضاشده را دریافت یا منتشر می‌کند.

ساختار ساده:

User

↓

Wallet Application

↓

RPC Endpoint

↓

Blockchain Network

در این معماری، RPC برای پاسخ‌گویی به درخواست‌های عمومی نیازی به دانستن Seed Phrase کاربر ندارد.

اگر سایتی با عنوان تنظیم RPC از شما Seed Phrase درخواست کند، این یک نشانه خطر بسیار جدی است.

۳. RPC مخرب چه توانایی‌هایی دارد؟

توانایی‌های واقعی یک RPC مخرب به نوع درخواست، معماری کیف پول و بررسی‌های امنیتی آن بستگی دارد.

اما به‌طور کلی ممکن است بتواند:

اطلاعات نادرست ارائه دهد

برای مثال، موجودی یا وضعیت تراکنش را نادرست گزارش کند.

پاسخ‌ها را سانسور کند

ممکن است بعضی تراکنش‌ها یا داده‌ها را در پاسخ نمایش ندهد.

انتشار تراکنش را مختل کند

ممکن است تراکنش امضاشده را به شبکه منتشر نکند یا ارسال آن را به تأخیر بیندازد.

اطلاعات ارتباطی را مشاهده کند

سرور RPC می‌تواند برخی درخواست‌های عمومی کیف پول، آدرس‌های مورد پرس‌وجو و اطلاعات اتصال شبکه را مشاهده کند.

داده‌های مورد استفاده در رابط کاربری را تحت تأثیر قرار دهد

اگر کیف پول بدون بررسی مستقل به پاسخ RPC اعتماد کند، ممکن است اطلاعات نادرستی به کاربر نمایش داده شود.

با این حال، سرور RPC نمی‌تواند صرفاً با ارسال یک پاسخ جعلی، امضای معتبر تراکنش را جعل کند یا قوانین اجماع بلاکچین را تغییر دهد.

۴. آیا RPC می‌تواند موجودی جعلی نمایش دهد؟

در برخی شرایط، بله.

فرض کنید کیف پول برای دریافت موجودی از یک RPC ناشناس استفاده کند.

سرور می‌تواند پاسخ نادرستی ارائه دهد.

برای مثال:

Actual Balance:

0.5 ETH

RPC Response:

5 ETH

اما این موضوع به معنای ایجاد پنج ETH واقعی روی بلاکچین نیست.

اگر اطلاعات از طریق یک منبع مستقل و معتبر بررسی شوند، اختلاف قابل شناسایی خواهد بود.

همچنین همه کیف پول‌ها به یک اندازه به یک RPC اعتماد نمی‌کنند و بعضی از آن‌ها از کنترل‌ها یا سرویس‌های مستقل استفاده می‌کنند.

۵. سناریوی فریب با شبکه جعلی

فرض کنید کاربر در یک شبکه اجتماعی با پیغامی مواجه می‌شود:

«برای دریافت توکن جدید، این شبکه را به کیف پول اضافه کنید.»

اطلاعات ارائه‌شده شامل موارد زیر است:

Network Name:

Reward Mainnet

RPC URL:

https://example.invalid/rpc

Chain ID:

...

این اطلاعات صرفاً یک نمونه فرضی هستند.

کاربر شبکه را اضافه می‌کند و سپس وارد یک وب‌سایت می‌شود که از او می‌خواهد تراکنشی را تأیید کند.

در چنین سناریویی، خطر ممکن است ترکیبی از چند عامل باشد:

1. شبکه یا RPC ناشناس
2. وب‌سایت فیشینگ
3. اطلاعات گمراه‌کننده
4. درخواست امضای تراکنش

بنابراین نباید کل حمله را فقط به RPC نسبت داد.

۶. آیا Chain ID از حمله جلوگیری می‌کند؟

Chain ID یکی از عناصر مهم شناسایی شبکه و امضای تراکنش در بسیاری از شبکه‌های EVM است.

این مقدار به کاهش خطر بازپخش تراکنش میان شبکه‌های مختلف کمک می‌کند.

اما Chain ID به‌تنهایی اثبات نمی‌کند RPC مورد استفاده معتبر یا قابل اعتماد است.

ممکن است یک سرور ناشناس خود را برای شبکه‌ای شناخته‌شده معرفی کند.

بنابراین باید آدرس RPC و مشخصات شبکه نیز از منابع معتبر بررسی شوند.

۷. حمله به داده‌های Gas

کیف پول‌ها برای تخمین هزینه تراکنش ممکن است از اطلاعات شبکه و RPC استفاده کنند.

یک RPC مخرب می‌تواند تخمین‌های نادرست ارائه دهد.

نتیجه ممکن است افزایش هزینه پیشنهادی یا اختلال در تجربه انجام تراکنش باشد.

با این حال، میزان واقعی کارمزد پرداخت‌شده تابع تراکنش امضاشده و قواعد شبکه است؛ صرف پاسخ RPC نمی‌تواند بدون امضای کاربر هر مبلغ دلخواهی را از کیف پول برداشت کند.

به همین دلیل، بررسی جزئیات تراکنش قبل از امضا همچنان ضروری است.

۸. تفاوت RPC Spoofing و Wallet Drainer

این دو مفهوم با یکدیگر تفاوت دارند.

ویژگی

RPC مخرب

Wallet Drainer

هدف اصلی

دستکاری یا کنترل داده‌های ارتباط با شبکه

ایجاد امکان انتقال غیرمجاز دارایی

نیاز به Seed Phrase

معمولاً خیر

الزاماً خیر

امکان ارائه اطلاعات جعلی

بله

بسته به زیرساخت

انتقال مستقیم دارایی بدون امضای معتبر

به‌تنهایی خیر

وابسته به مجوز یا دسترسی کسب‌شده

ممکن است یک حمله پیچیده از هر دو روش استفاده کند، اما این دو یکسان نیستند.

۹. چگونه RPC معتبر را تشخیص دهیم؟

اولین اصل، بررسی منبع معرفی RPC است.

اگر یک شبکه معتبر قصد استفاده از RPC اختصاصی داشته باشد، اطلاعات آن معمولاً در مستندات رسمی منتشر می‌شود.

هنگام افزودن شبکه باید این موارد را بررسی کنید:

Network Name: آیا با شبکه موردنظر مطابقت دارد؟

Chain ID: آیا مقدار آن صحیح است؟

RPC URL: آیا در مستندات معتبر معرفی شده است؟

Currency Symbol: آیا با ارز بومی شبکه سازگار است؟

Block Explorer: آیا آدرس Explorer معتبر است؟

صرف وجود HTTPS به معنی معتبر بودن RPC نیست؛ HTTPS ارتباط را رمزگذاری می‌کند، اما صداقت سرور را تضمین نمی‌کند.

۱۰. بررسی مستقل موجودی

اگر موجودی نمایش‌داده‌شده در کیف پول غیرعادی است، آن را از منبع مستقلی بررسی کنید.

برای مثال، می‌توانید آدرس عمومی خود را در یک Explorer معتبر وارد کنید.

اگر موجودی نمایش‌داده‌شده در Explorer با کیف پول اختلاف قابل توجهی دارد، باید علت بررسی شود.

البته اختلاف ممکن است ناشی از تأخیر همگام‌سازی، انتخاب شبکه اشتباه یا مشکل نمایش توکن نیز باشد.

بنابراین اختلاف موجودی به‌تنهایی اثبات‌کننده حمله نیست.

۱۱. اگر به RPC ناشناس متصل شده‌ایم چه کنیم؟

ابتدا از امضای درخواست‌های جدید خودداری کنید.

سپس تنظیمات شبکه را بررسی کنید.

اگر RPC از منبع نامعتبر اضافه شده است، می‌توان آن را با Endpoint معتبر جایگزین کرد.

بعد از آن:

۱. موجودی را از منبع مستقل بررسی کنید.

۲. تراکنش‌های اخیر را مرور کنید.

۳. مجوزهای توکن را بررسی کنید.

۴. سایت‌های متصل و درخواست‌های امضاشده را ارزیابی کنید.

۵. اگر اطلاعات محرمانه افشا شده‌اند، موضوع را به‌عنوان احتمال compromise شدن کیف پول بررسی کنید.

صرف اتصال به RPC ناشناس الزاماً به معنی نیاز فوری به انتقال تمام دارایی‌ها نیست؛ تصمیم باید براساس نوع دسترسی و اقدامات انجام‌شده اتخاذ شود.

۱۲. اهمیت RPC در Blockchain Forensics

موضوع RPC فقط یک هشدار امنیتی برای کاربران نیست.

در تحقیقات تخصصی نیز کیفیت منبع داده اهمیت دارد.

فرض کنید تحلیلگر تمام اطلاعات پرونده را از یک RPC ناشناس دریافت کند.

اگر آن سرور پاسخ‌های ناقص یا نادرست ارائه دهد، ممکن است تحلیل نیز تحت تأثیر قرار گیرد.

برای افزایش اعتبار بررسی، بهتر است:

1. شناسه تراکنش‌ها با منابع مستقل تطبیق داده شوند.
2. Block Number و Block Hash ثبت شوند.
3. آدرس کامل قراردادها نگهداری شود.
4. پاسخ‌های مهم RPC در صورت نیاز ذخیره شوند.
5. ابزار و Endpoint مورد استفاده مستند شود.

۱۳. آیا استفاده از چند RPC بهتر است؟

برای تحقیقات حساس، مقایسه اطلاعات از منابع مستقل می‌تواند مفید باشد.

اما تعداد زیاد منابع به‌تنهایی کافی نیست.

ممکن است چند سرویس در پشت صحنه از زیرساخت داده مشترک استفاده کنند.

به همین دلیل باید استقلال و اعتبار منابع نیز بررسی شود.

۱۴. حفظ شواهد در پرونده RPC مخرب

اگر احتمال می‌دهید کاربر از طریق یک RPC یا وب‌سایت جعلی فریب خورده است، این اطلاعات را حفظ کنید:

1. RPC URL
2. Network Name
3. Chain ID
4. آدرس وب‌سایت معرفی‌کننده
5. تصاویر تنظیمات کیف پول
6. تاریخ و زمان اتصال
7. تراکنش‌های امضاشده
8. TXIDها
9. پیام‌های دریافتی از مهاجم
10. نسخه کیف پول و سیستم‌عامل

در پرونده‌های قضایی، این اطلاعات می‌توانند برای بازسازی ترتیب رویدادها اهمیت داشته باشند.

۱۵. پنج توصیه امنیتی

۱. شبکه‌های ناشناس را صرفاً براساس پیام‌های شبکه اجتماعی اضافه نکنید.

۲. RPC را از مستندات معتبر دریافت کنید.

۳. اطلاعات غیرعادی موجودی را با Explorer مستقل بررسی کنید.

۴. هیچ درخواست امضایی را صرفاً به دلیل اتصال به یک شبکه جدید تأیید نکنید.

۵. Seed Phrase و Private Key را برای تنظیم RPC در اختیار هیچ شخص یا وب‌سایتی قرار ندهید.

پرسش‌های متداول

آیا RPC مخرب می‌تواند Seed Phrase را بخواند؟

در معماری معمول کیف پول، خیر. RPC برای پاسخ‌گویی به درخواست‌های شبکه نیازی به Seed Phrase ندارد.

آیا تغییر RPC باعث تغییر دارایی واقعی می‌شود؟

خیر. تغییر RPC به‌خودی‌خود موجودی واقعی ثبت‌شده روی بلاکچین را تغییر نمی‌دهد.

آیا RPC رایگان ناامن است؟

لزوماً خیر. رایگان یا پولی بودن به‌تنهایی معیار امنیت نیست. اعتبار ارائه‌دهنده و صحت اطلاعات اهمیت بیشتری دارد.

آیا VPN از RPC Spoofing جلوگیری می‌کند؟

VPN می‌تواند بخشی از ارتباط شبکه را محافظت کند، اما اگر خود کاربر یک RPC مخرب را انتخاب کرده باشد، VPN آن سرور را معتبر نمی‌کند.

نتیجه‌گیری

RPC بخش مهمی از زیرساخت ارتباط کیف پول با بلاکچین است.

یک RPC مخرب ممکن است اطلاعات نادرست ارائه دهد، پاسخ‌ها را محدود کند یا داده‌های ارتباطی کاربر را مشاهده کند.

اما نباید توانایی آن را بیش از حد تصور کرد: RPC به‌تنهایی اختیار امضای تراکنش یا دسترسی به Private Key را ایجاد نمی‌کند.

امنیت واقعی به ترکیب انتخاب Endpoint معتبر، بررسی مستقل داده‌ها و دقت در امضای تراکنش‌ها وابسته است.

دعوت به اقدام: اگر برای استفاده از یک DApp مجبور به افزودن شبکه یا RPC جدید شده‌اید، پیش از انجام تراکنش، مشخصات شبکه و آدرس Endpoint را با منابع رسمی تطبیق دهید.